Tech-journalist Herbert Blankesteijn schrijft in elke editie van PC-Active een column. Deze keer laat hij zijn licht schijnen over energievreters.
.
Al die energie die kunstmatige intelligentie opsoupeert. Kunnen we daar geen paal en perk aan stellen? De laatste tijd zie ik veel mensen op sociale media hun ongerustheid uitspreken over de energieconsumptie van AI. En dan komen de vergelijkingen: het is evenveel als [vul hier een middelgroot land naar keuze in].
Het is een herhaling van zetten. Precies dezelfde bezwaren zijn naar voren gebracht inzake mining van cryptomunten. Gek genoeg weer niet over online gaming of sociale media – beide óók toepassingen waarvoor voetbalvelden vol servers staan te zoemen zonder veel maatschappelijke noodzaak.
Gek genoeg? Als u een gamer bent, of een enthousiast gebruiker van sociale media, bent u het met dat laatste vast niet eens. Waarom is gaming slechter dan series kijken? Het is een sociaal proces en leert mensen talen en vaardigheden. Sociale media bestrijden eenzaamheid, geven mensen gelegenheid zich te uiten.
Tsja, toepassingen met goede kanten willen we natuurlijk niet verbieden, dan gooien we het kind met het badwater weg. Het probleem is alleen dat het zien van ‘goede kanten’ een waardeoordeel inhoudt waarbij dingen als smaak en politieke voorkeur een rol spelen. Hoezo zou crypto geen goede kanten hebben, vraagt de cryptofan. Een nieuw financieel systeem, minder afhankelijkheid van banken, scheiding van geld en staat, zelf je geld digitaal beheren, alsof dat geen mooie idealen zijn. Hoezo heeft AI geen goede toepassingen? Het kan ons vrachten dom werk uit handen nemen!
Omgekeerd, waarom mopperen we alleen over klimaatschade door digitale technologie? Waarom zou je zonvakanties per vliegtuig niet ter discussie stellen? Of woon-werkverkeer per auto? Allemaal energievreters zonder noodzaak. Waarom staan we dat toe?
Behalve de factor ‘hoeveel energie gebruikt deze toepassing’ en de factor ‘hoe schadelijk of nuttig is-ie’ is er ook nog de factor ‘wat is het percentage groene energie dat deze toepassing gebruikt’. Dan scoort bijvoorbeeld vliegverkeer slecht. En bitcoin mining juist goed, om allerlei redenen die nu te ver voeren, maar die zijn erkend in een gewichtig rapport van KPMG. Dus als je niet blindelings naar kilowatturen kijkt maar naar feitelijke duurzaamheid, is het verbieden van recreatief vliegverkeer misschien wel urgenter en maatschappelijk gewenster dan dat van mining.
Ik noem hier geen getallen voor energiegebruik, nut of groenheid, want daar gaat het niet om. Mijn principiële punt is dat je verzandt in een uitzichtloze discussie. Een toepassing – van digitale tech of van energie – willen verbieden, is vooral een manier om te zeggen: ik vind die toepassing niet leuk en hoop dat-ie verdwijnt. Maar een ander denkt daar anders over (omdat die er meer van weet dan jij misschien) en je wordt het niet eens.
Dus wat wél? Eenvoudig: energiegebruik duur maken. Zo duur dat toepassingen die veel energie nodig hebben, het vanzelf moeilijk krijgen. Dan moeten ze zuiniger worden of verdwijnen. En als je ervoor kiest alleen fossiele energie duur te maken, wordt groene energie aantrekkelijker. En zijn straks al die energieslurpende toepassingen helemáál niet meer schadelijk.