Stel: je hebt een oude computer van de schroothoop gered. Met de nodige hobbels heb je het geheugen uitgebreid tot meer dan vier gigabyte. Je wilt dus een 64bits-besturingssysteem om daar gebruik van te maken. De fabrikant van de computer bood die optie aan. Eitje toch?
7 juni 2026
Tegenwoordig worden computers en smartphones kunstmatig verouderd. De eisen voor Windows 11 zijn complete waanzin en zorgen ervoor dat computers die nog vele jaren meekunnen voor het grootste deel op de schroothoop zullen belanden. In deze en de volgende afleveringen laat ik zien dat zelfs een oudje uit 2011 nog prima bruikbaar is...
21 mei 2026
In deze aflevering, deel twee, proberen we een dertig jaar oude computer werkend te krijgen. Dat klinkt simpel, maar is in de praktijk een stuk lastiger omdat allerlei oude componenten niet meer gemaakt worden. Tweedehands onderdelen zijn nog beschikbaar, maar niet goedkoop.De nieuwe tweedehandse 80386 is gemaakt in een periode dat installeren vanaf een floppydisk heel normaal was. Aangezien deze diskettes niet meer gemaakt worden, is een alternatief plan nodig om DOS te installeren. In plaats van een fysieke diskette-emulator besloot ik weer eens moeilijk te doen.
21 januari 2026
AI-systemen worden altijd ontworpen om specifieke doelen te bereiken, maar kunnen die doelen soms op onbedoelde en zelfs ongewenste manieren proberen realiseren. Er zijn talloze voorbeelden van AI-systemen die valsspelen in een spel of zelfs mensen naar de mond praten, misleiden of manipuleren.
21 oktober 2025
Midden in Eindhoven staat het oude fabriekje waar Gerard Philips in 1891 zijn eerste gloeilampen produceerde. Hier is nu het moderne Philips Museum gevestigd, dat je meeneemt in het verhaal van het bedrijf. HCC ging op bezoek.
25 augustus 2025
In januari werd de AI-wereld opgeschrikt door DeepSeek-R1, een Chinees groot taalmodel. Het bleek vergelijkbare prestaties te leveren als de beste modellen van dat moment, maar aanzienlijk goedkoper. En dat ondanks de exportbeperkingen van de Amerikaanse overheid, waardoor DeepSeek niet over de beste hardware kon beschikken.
27 juli 2025
In deze aflevering laat ik zien hoe we met een binair programma van minder dan 512 bytes in vijf tussenstappen een moderne Linux-distributie kunnen compileren. Op dit moment is het alleen nog voor de i386 en x86_64-processoren, maar er wordt hard gewerkt om hetzelfde ook voor arm en riscv te realiseren.
14 juni 2025
Wanneer je met een groot taalmodel zoals ChatGPT aan het chatten bent, denk je misschien dat de antwoorden objectief en neutraal zijn. Niets is minder waar: sommige taalmodellen zijn duidelijk pro-westers, andere anti-westers; sommige volgen een liberale ideologie, andere zijn socialistisch. Net zoals bij mensen geldt: weet met wie je praat.
11 mei 2025
Met enige regelmaat vragen lezers mij waarom ik maffe ideeën bedenk en vervolgens jarenlang bezig ben met het uitzoeken. Ten eerst is het gewoon leuk, maar het leidt ook vaak naar soortgelijke ideeën met een compleet andere insteek. In deze aflevering een besturingssysteem voor als onze maatschappij vijftig jaar terugvalt in de tijd...
7 maart 2025
Grafische kunstenaars zien de laatste jaren tot hun grote ontsteltenis dat bedrijven hun kunstwerken zonder hun toestemming gebruiken om AI-modellen mee te trainen. Die modellen kunnen dan allerlei afbeeldingen in dezelfde stijl genereren. Maar de kunstenaars hebben nu wapens om terug te vechten, met namen als Glaze en Nightshade.
31 december 2024
Origami, de Japanse kunst van het papier vouwen, heeft heel wat meer mogelijkheden dan je op het eerste gezicht zou denken. Twee wiskundigen hebben nu bewezen dat je in principe elke berekening kunt uitvoeren met papier dat je in één vlak vouwt. In deze Denkwerk tonen we je hier een glimp van door logische poorten te vouwen.
25 oktober 2024
De Zyxel NSA310 bevat in zijn (haar?) naam een verwijzing naar een organisatie die een opensourcetool heeft ontwikkeld. Dankzij deze tool kon ik de logica in de firmware checksum achterhalen. Vroeger was het ontleden van machinetaal zeer moeilijk, maar dat is nu veranderd...
4 september 2024
Tegenwoordig veroudert hardware enorm snel – vaak kunstmatig – en verdwijnt vervolgens op de schroothoop. Zonde! Met wat kennis van zaken kunnen veel van deze apparaten weer nuttig en zonder beveiligingsproblemen worden ingezet. In deze aflevering begin ik met een exemplaar uit de categorie Network-attached storage (nas).
24 juni 2024
Grote taalmodellen zoals ChatGPT hebben talloze toepassingen, van e-mails opstellen en teksten samenvatten tot computercode ontwikkelen. Dat is ook criminelen niet ontgaan. Ze gebruiken de technologie onder andere om overtuigende phishingmails te schrijven en geavanceerde malware te ontwikkelen.
27 april 2024
ChatGPT en andere tools voor generatieve AI worden getraind op invoer van mensen. Maar dat gaat verder dan louter een statistische analyse van menselijke teksten. Op de achtergrond houden mensen strak de touwtjes in handen om hun voorkeuren in te bouwen. Anders zou het resultaat van ChatGPT ronduit onbruikbaar zijn.
8 maart 2024
Locatiedata spelen een belangrijke rol in heel wat apps en online diensten. Ze kunnen meer prijsgeven dan je wilt, ook als de data geanonimiseerd zijn. Denk dus goed na voor je akkoord gaat met de vraag of een app je locatie mag weten.
6 juni 2026
De afgelopen twee jaar hebben aanbieders van grote taalmodellen hard gewerkt om hun chatbots te laten ‘redeneren’. Het resultaat ziet er, zoals we ondertussen gewend zijn, heel overtuigend uit. Maar wat blijkt? Die redeneringen zijn in het beste geval oppervlakkig en in het slechtste geval onjuist of misleidend.
20 mei 2026
Grote taalmodellen zijn inmiddels bij veel mensen ingeburgerd geraakt, maar hun rol blijft vaak beperkt tot het voeren van gesprekken. AI-agents gaan een stapje verder en kunnen ook autonoom handelen. Aan de basis liggen de vertrouwde grote taalmodellen, die echter beschikken over tools die ze kunnen inzetten. Afgelopen jaar zijn AI-agents heel wat krachtiger geworden, maar ze hebben ook duidelijke beperkingen.
21 januari 2026
IBM lanceerde op 12 augustus 1981 zijn model 5150. Deze pc is tot vandaag nog steeds de basis van de vele desktop- en laptopsystemen die worden verkocht. Vanwege backwards-compatibiliteit heeft het ook vele verrassingen waar we tegenaan lopen als we een retrosysteem in gebruik willen nemen.
4 oktober 2025
In deze aflevering proberen we een dertig jaar oude computer werkend te krijgen. Dat klinkt simpel, maar is in de praktijk een stuk lastiger omdat allerlei oude componenten niet meer gemaakt worden. Tweedehands onderdelen zijn nog beschikbaar, maar niet goedkoop.
14 augustus 2025
Grote taalmodellen zoals ChatGPT zijn berucht om hun neiging om te ‘hallucineren’: ze geven regelmatig volledig verzonnen antwoorden. Hoewel hallucinaties nooit volledig zijn uit te sluiten, bestaan er wel technieken om ze te verminderen.
14 juni 2025
Hardware en software vertrouwen is sinds de eerste aflevering van Het Lab in april 1998 een belangrijk onderwerp geweest. Omdat beide steeds complexer worden, is dit steeds lastiger om te controleren. Het afgelopen jaar is er qua software echter voor Linux-gebruikers een doorbraak bereikt.
12 mei 2025
In een wereld die steeds sneller digitaliseert, winnen AI agents aan populariteit binnen diverse sectoren. Deze autonome systemen veranderen niet alleen de manier waarop bedrijven werken, maar bieden ook krachtige voordelen op het gebied van efficiëntie en automatisering. In dit artikel nemen we je mee in de kernaspecten van AI agents, van hun werking en samenstelling tot hun toepassingen en uitdagingen. Lees verder om meer te ontdekken over deze innovatieve technologie.
19 maart 2025
Eind 2022 werd ChatGPT publiek beschikbaar. Twee jaar later is het effect van de AI-chatbot op ons taalgebruik al onmiskenbaar. Onderzoekers hebben in artikels op de medische website PubMed een opvallende toename gevonden van woorden als ‘delve’, ‘crucial’, ‘potential’ en ‘significant’. Hun verklaring? Het grote taalmodel van OpenAI wordt steeds vaker ingezet om teksten te (her)schrijven.
2 februari 2025
In plaats van een Spaanse handleiding proberen te lezen, is het veel gemakkelijker om 6502 machinetaal te volgen. Ik ben vreemd, maar dat mag na ruim 26 jaar Het Lab bekend zijn. Het resultaat is dat ik nu weet hoe we het geheugen kunnen uitlezen en aanpassen. Dat is de eerste stap in het tot leven wekken van een “dode computer”.
21 december 2024
De meeste projecten van mij kosten vele jaren. Niet continu, want op een gegeven moment loop ik vast en pak ik een ander – soms nieuw – project weer op. Dankzij de vondst van een unieke 6502 experimenteersysteem op een zolder, heb ik de laatste weken mijn ‘dode computer’ project weer opgepakt.
4 oktober 2024
Apparaten zoals fitnesstrackers meten continu sensordata zoals je hartslag. Met gepulste neurale netwerken kunnen hierin snel patronen worden gedetecteerd. Neuromorfische chips zoals die van het Nederlandse Innatera Nanosystems doen dat heel energiezuinig.
23 augustus 2024
Als we een AI-model zoals ChatGPT gebruiken, willen we doorgaans dat de uitvoer in lijn ligt met onze normen en waarden. Anthropic gebruikt voor zijn chatbot Claude een originele aanpak: het ontwikkelde een ‘grondwet’ met principes waaraan het AI-model zich moet houden. Het resultaat: een chatbot die we veel meer kunnen sturen.
10 juni 2024
In RFC1338 (juni 1992) werd het opraken van IPv4 benoemd. Ruim twintig jaar later is dat memo bij meerdere Nederlandse providers vergeten en beginnen nu derderangs internetverbindingen te ontstaan. Dat vormt een serieus risico, nu we steeds afhankelijker worden van een goed functionerend internet.
27 april 2024
In november 2005 noemde ik IPv6 voor de eerste keer. Dat leidde via de nodige hobbels (en tijdgebrek) uiteindelijk tot mijn eerste IPv6-pakketjes naar de buitenwereld op 8 februari 2007 [https:// www.hetlab.tk/pneumatix/ ipv6-tunnel-aangelegd]. In 2011 meende ik het dossier te kunnen sluiten, omdat alle providers publiekelijk beloofden om IPv6 uit te gaan rollen.
27 februari 2024
Nieuws
23 april 2026
Nieuws
23 april 2026
'Abonneer je nu op een of meerdere van onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van onze activiteiten!'
Aanmelden
