Het Nederlandse spoor is onvoldoende bestand tegen cyberaanvallen en sabotage, waarschuwt een nieuw overheidsrapport. Volgens de “Impactanalyse Weerbaarheid en Militaire Mobiliteit van het Nederlandse spoor” groeit de kans op doelbewuste verstoringen snel, mede door toenemende geopolitieke spanningen. Digitale systemen, energievoorzieningen en knooppunten blijken kwetsbaar voor gerichte aanvallen, en dat terwijl Nederland zich binnen de NAVO moet voorbereiden op meer militair transport via het spoor.
Decennialang draaide het beheer van het spoor om efficiëntie en kostenbeheersing, maar dat beleid is niet langer houdbaar, stelt het rapport van het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL). De opkomst van hybride oorlogsvoering maakt sabotage en cybersabotage tot reële dreigingen. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) meldde in 2025 al concrete pogingen tot digitale aanvallen op vitale infrastructuur.
De analyse, opgesteld in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, laat zien dat één gerichte cyberaanval of fysieke sabotage cruciale corridors dagenlang kan platleggen. Door de digitalisering van het spoorsysteem is Nederland sterk afhankelijk geworden van kwetsbare ICT- en energiestructuren. “Zonder stroom rijdt geen trein en zonder functionerende besturing is veilige exploitatie onmogelijk”, waarschuwen de auteurs.
Naast de digitale risico’s groeit de druk door de NAVO-verplichting om militair materieel snel te kunnen verplaatsen. Het huidige netwerk kan een structurele toename van militair vervoer niet aan zonder het civiele treinverkeer grotendeels stil te leggen.
Het rapport pleit voor een investeringspakket van minstens 600 miljoen euro om de spoorweerbaarheid te versterken. Dat geld moet onder meer worden ingezet voor digitale detectiesystemen, anti-dronebeveiliging, noodvoorzieningen en beter toegangsbeheer bij kritieke locaties. Ook zouden ProRail en Defensie nauwer moeten samenwerken aan noodscenario’s en herstelcapaciteit.
Volgens voorzitter Christophe van der Maat van het OFL is snelle actie onvermijdelijk: “Afwachten vergroot de kwetsbaarheid en beperkt de opties. Een samenleving die haar spoor laat stilstaan, zet ook haar veiligheid en vrijheid op het spel.”
Wil je het rapport zelf lezen? Klik hier en download het rapport als pdf.