De Europese Commissie wil de afhankelijkheid van buitenlandse technologiebedrijven fors terugdringen met een omvangrijk pakket aan maatregelen voor chips, kunstmatige intelligentie en cloudinfrastructuur. Met de voorgestelde Chips Act 2.0 en de nieuwe Cloud and AI Development Act (CADA) moet Europa meer eigen digitale infrastructuur ontwikkelen en beter bestand worden tegen geopolitieke risico’s.
De Commissie presenteerde woensdag het zogenoemde Europese pakket voor technologische soevereiniteit. Volgens voorzitter Ursula von der Leyen kan Europa zich niet langer veroorloven afhankelijk te zijn van buitenlandse technologie voor vitale diensten zoals gezondheidszorg, energievoorziening en overheidsdiensten. Het pakket moet de Europese positie versterken op het gebied van halfgeleiders, cloudcomputing, kunstmatige intelligentie en open source-software.
Europese datacentercapaciteit moet verdrievoudigen
Een van de belangrijkste onderdelen van het pakket is de Cloud and AI Development Act. De Europese Commissie verwacht dat de vraag naar rekenkracht en datacentercapaciteit de komende jaren sterk stijgt door de groei van AI-toepassingen. Om die vraag op te vangen wil Brussel de Europese datacentercapaciteit binnen vijf tot zeven jaar minimaal verdrievoudigen.
De wet moet vergunningprocedures voor nieuwe datacenters versnellen en de toegang tot energie, grond, water en financiering verbeteren. Daarnaast wil de Commissie investeringen stimuleren in nieuwe generaties cloud- en AI-technologieën en de toepassing daarvan in zowel de publieke sector als de industrie bevorderen.
Nieuw soevereiniteitskader voor cloudleveranciers
Een belangrijk onderdeel van de CADA is de introductie van een Europees kader voor digitale soevereiniteit. Dat systeem moet overheden helpen beoordelen in hoeverre cloud- en AI-diensten afhankelijk zijn van buitenlandse invloeden. De Commissie stelt daarvoor vier niveaus vast, variërend van diensten die uitsluitend binnen de Europese Unie worden gehost tot aanbieders die volledige controle hebben over hun softwareketen en geen risico lopen op inmenging van derde landen.
Ook wil Brussel gezamenlijke Europese aanbestedingen voor cloud- en AI-diensten mogelijk maken. Daarbij krijgen oplossingen die bijdragen aan Europese innovatie en weerbare toeleveringsketens een streepje voor. Tegelijkertijd benadrukt de Commissie dat het grootste deel van de markt open blijft voor internationale aanbieders.
Chips Act 2.0 moet Europese halfgeleidersector versterken
Naast de cloudwet presenteerde de Commissie de Chips Act 2.0. Die bouwt voort op de oorspronkelijke Europese chipstrategie uit 2023, maar legt meer nadruk op het stimuleren van vraag naar in Europa ontwikkelde chips. Het voorstel moet de afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers verminderen en investeringen in geavanceerde halfgeleidertechnologieën aanjagen.
De Commissie wil onder meer Europese overheden stimuleren om vaker chips van Europese bedrijven en startups af te nemen. Daarnaast moeten procedures voor nieuwe chipfabrieken en productielocaties worden vereenvoudigd. Volgens Brussel is een stabiele en veilige chipvoorziening essentieel voor kritieke infrastructuur, defensie, energievoorziening en de verdere ontwikkeling van AI.
Minder afhankelijk van VS en Azië
De voorstellen komen op een moment waarop Europa sterk afhankelijk blijft van Amerikaanse cloudbedrijven en van Aziatische chipproducenten. De Commissie ziet die afhankelijkheid steeds meer als een strategisch risico, zeker nu digitale infrastructuur een cruciale rol speelt in economie en veiligheid. Met de nieuwe wetgeving wil Brussel daarom meer Europese alternatieven creëren en de eigen technologische basis versterken.
Voordat de plannen werkelijkheid worden, moeten zowel het Europees Parlement als de lidstaten nog instemmen met de voorstellen. De onderhandelingen daarover zullen naar verwachting later dit jaar beginnen.