De Nederlandse en Franse autoriteiten hebben deze week First VPN offline gehaald. Volgens de politie werd de VPN-dienst actief gebruikt door cybercriminelen om hun identiteit af te schermen bij onder meer ransomwareaanvallen en hackactiviteiten. Tijdens de internationale operatie zijn tientallen servers uit de lucht gehaald en is toegang verkregen tot gebruikersgegevens van de dienst.
De actie werd uitgevoerd door Team High Tech Crime van de Nederlandse politie, onder leiding van het Landelijk Parket en in samenwerking met Franse autoriteiten. De VPN-dienst profileerde zich volgens onderzoekers nadrukkelijk op cybercriminele fora en beloofde gebruikers anonimiteit en bescherming tegen justitie.
Een VPN (Virtual Private Network) versleutelt internetverkeer en schermt IP-adressen af. Volgens de politie ging First VPN echter verder dan reguliere aanbieders door expliciet diensten aan te bieden die criminele activiteiten moesten faciliteren. De aanbieder stelde onder meer geen gegevens van klanten te bewaren en niet samen te werken met opsporingsdiensten.
Inzage in communicatie van gebruikers
Tijdens het langdurige onderzoek kregen opsporingsdiensten inzicht in communicatie en gegevens van gebruikers van de dienst. Volgens Europol zijn de verzamelde gegevens gedeeld met lopende internationale onderzoeken naar cybercriminaliteit. Daarbij zijn tientallen analyses opgesteld die gebruikt worden in andere strafzaken.
De politie meldt dat 33 servers die gekoppeld waren aan First VPN zijn ontmanteld. Gebruikers van de dienst kregen bovendien een bericht dat zij in beeld zijn gekomen bij de autoriteiten.
Verdachte gehoord in Oekraïne
De vermoedelijke beheerder van First VPN is op verzoek van de Franse autoriteiten verhoord in Oekraïne. De internationale operatie werd ondersteund door Europol en Eurojust. Daarbij werkten meerdere landen samen, waaronder Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk, Roemenië en Luxemburg.