Apple gaat de manier waarop apps op iPhones en iPads toestemming vragen voor tracking aanpassen. De nieuwe werkwijze wordt in Europa ingevoerd en geldt daarmee ook voor gebruikers in Nederland en België. Aanleiding is een onderzoek van het Duitse Bundeskartellamt naar Apples App Tracking Transparency Framework (ATTF).
Nieuwe toestemming
Apple introduceerde App Tracking Transparency in 2021. Apps moeten sindsdien toestemming vragen voordat ze gebruikers mogen volgen voor bijvoorbeeld gepersonaliseerde advertenties. De gebruiker krijgt daarbij de bekende vraag of een app toestemming krijgt om zijn of haar activiteiten te volgen.
Volgens het Duitse Bundeskartellamt behandelt Apple daarbij zijn eigen diensten anders dan apps van andere aanbieders. De Duitse mededingingsautoriteit onderzocht daarom of Apple zijn sterke positie binnen het iOS-ecosysteem gebruikt om concurrenten te benadelen.
Apple heeft inmiddels wijzigingen voorgesteld om aan de bezwaren tegemoet te komen. Het Bundeskartellamt heeft deze toezeggingen nu juridisch bindend gemaakt.
Ander venster
Een belangrijk gevolg is dat apps een aangepast toestemmingsvenster krijgen. Apple verandert onder meer de manier waarop de vraag wordt gepresenteerd. Daarbij verdwijnt het opvallende waarschuwingshandje dat nu bij het trackingverzoek wordt gebruikt. Ook wordt het woord ‘tracking’ niet langer op dezelfde manier gebruikt in de vraag aan de gebruiker.
De bedoeling is dat gebruikers een beter geïnformeerde en neutralere keuze kunnen maken. Volgens het Bundeskartellamt mogen de keuzes voor toestemming en weigering niet zo worden vormgegeven dat een gebruiker ongemerkt in een bepaalde richting wordt gestuurd.
Ook krijgen ontwikkelaars meer ruimte om uit te leggen waarom zij gegevens willen gebruiken voor gepersonaliseerde advertenties. Zij kunnen daarbij aangeven dat advertentie-inkomsten bijvoorbeeld nodig zijn om een gratis app of dienst aan te bieden.
Het gaat dus niet om het afschaffen van App Tracking Transparency. De gebruiker blijft zelf bepalen of een app voor advertentiedoeleinden mag worden gevolgd. Het gaat om de manier waarop die keuze wordt voorgelegd.
Minder losse meldingen
Apple past daarnaast de manier aan waarop verschillende toestemmingsvragen aan de gebruiker worden gepresenteerd. Ontwikkelaars krijgen de mogelijkheid om het trackingverzoek te combineren met andere toestemmingsvragen die zij op grond van privacyregels moeten stellen.
Dat moet voorkomen dat gebruikers bij het eerste gebruik van een app meerdere afzonderlijke vensters achter elkaar krijgen. De verschillende toestemmingen kunnen daardoor duidelijker bij elkaar worden gebracht.
Het Bundeskartellamt vindt dat belangrijk omdat een reeks afzonderlijke meldingen gebruikers kan overvallen en ertoe kan leiden dat zij zonder veel nadenken op een van de opties drukken. De nieuwe werkwijze moet een duidelijker beeld geven van waar de gebruiker precies toestemming voor geeft.
Ook in Nederland
Hoewel het onderzoek door de Duitse mededingingsautoriteit is uitgevoerd, blijft de praktische uitwerking niet beperkt tot Duitsland. Apple gaat de aangepaste procedure in Europa toepassen. Nederlandse en Belgische gebruikers krijgen daardoor eveneens met het nieuwe toestemmingsvenster te maken.
Voor Nederlandse iPhone- en iPad-bezitters betekent dit dat een app die toestemming vraagt voor het gebruik van gegevens voor gepersonaliseerde advertenties er binnenkort anders uit kan zien dan nu. De precieze introductie hangt samen met de uitrol van de nieuwe Apple-regels.
Dat is een belangrijk verschil met een maatregel die uitsluitend voor Duitsland zou gelden. De Duitse zaak vormt de aanleiding voor de wijzigingen, maar Apple voert de aangepaste toestemmingsprocedure breder in Europa door.
Mededinging en privacy
De zaak draait niet alleen om privacy. Het Bundeskartellamt kijkt vooral naar de vraag of Apple zijn positie als eigenaar van iOS en de App Store gebruikt om concurrenten te bevoordelen.
Apple bepaalt immers welke mogelijkheden apps krijgen om gegevens van gebruikers te verwerken. Tegelijkertijd heeft het bedrijf ook eigen diensten en een eigen advertentieplatform. Volgens de Duitse autoriteit kan daardoor een belangenconflict ontstaan wanneer Apple voor zichzelf andere regels hanteert dan voor onafhankelijke ontwikkelaars.
Het onderzoek naar ATTF begon in 2022. In 2025 maakte het Bundeskartellamt bekend dat het ernstige mededingingsrechtelijke bezwaren zag tegen de manier waarop Apple het systeem had ingericht. Apple kwam vervolgens met voorstellen om de problemen op te lossen. Na verdere beoordeling heeft de Duitse autoriteit de afspraken nu definitief gemaakt.
Keuze blijft bij gebruiker
Voor gebruikers verandert één belangrijk uitgangspunt niet: toestemming voor tracking is niet verplicht. Wie geen gepersonaliseerde advertenties wil op basis van tracking door apps, kan dat blijven weigeren.
De nieuwe aanpak moet er vooral voor zorgen dat die keuze daadwerkelijk vrij en geïnformeerd wordt gemaakt. Het Bundeskartellamt benadrukt dat het niet de bedoeling is om ervoor te zorgen dat meer gebruikers tracking accepteren. Het gaat erom dat Apple voor zijn eigen diensten en voor andere app-aanbieders vergelijkbare en neutrale regels hanteert.
Voor iPhone- en iPad-gebruikers betekent dit uiteindelijk vooral een andere vraag op het scherm. Achter die relatief kleine wijziging schuilt echter een groter debat over de macht van Apple over zijn mobiele platform en de vraag in hoeverre een platformeigenaar zijn eigen privacy- en advertentieregels mag bepalen.