Geef je oude smartphone een tweede leven

Een oude smartphone verdwijnt vaak in een kast of zelfs bij het afval, terwijl je die prima kunt doorverkopen of weggeven. Zo krijgt het toestel een tweede leven en beperk je tegelijk kosten en afval. Maar er zijn wel enkele aandachtspunten.

In Nederland en Vlaanderen liggen naar schatting zo’n 26 miljoen ongebruikte smartphones stof te verzamelen, terwijl ze vaak nog prima een tweede leven kunnen krijgen. Je oude toestel doorgeven is niet alleen goed voor je portemonnee, maar ook voor het milieu. In dit artikel lees je hoe je een smartphone op een veilige, duurzame en praktische manier voorbereidt op zo’n overdracht.

Ecologisch
De productie van een nieuwe smartphone vereist ook schaarse en kostbare grondstoffen, als kobalt, lithium, neodymium en goud. Ook het energieverbruik tijdens fabricage is aanzienlijk. Door de levensduur van zo’n toestel te verlengen door hem te verkopen of door te geven, beperk je die impact. Zelfs als de verkoop niet lukt, zijn er nog diverse alternatieven om je toestel zinvol in te zetten of verantwoord te recycleren.
Een tweedehands toestel vormt voor velen bovendien een betaalbare manier om over een degelijk apparaat te beschikken. Oudere modellen zijn vaak nog geschikt voor dagelijks gebruik als bellen, berichten sturen, navigeren of surfen. Het kan ook een goede oplossing zijn voor kinderen of ouderen die net starten met een smartphone.

Ondersteuning
Als je je toestel doorverkoopt, is het aantrekkelijker voor de koper - en ook milieuvriendelijker - als het apparaat nog enige jaren software-updates zal krijgen. Smartphones die nog regelmatig beveiligings- en systeemupdates ontvangen, blijven immers veilig te gebruiken. Dit verhoogt tevens de restwaarde van zo'n toestel.
De ondersteuning verschilt evenwel naargelang het merk. Zo staan zowel Apple (iPhone), Google (Pixel 8 en hoger) als Samsung (vooral Galaxy S en Z) bekend om de langjarige ondersteuning - afhankelijk van het model van 5 tot wel 7 jaar.

Bij sommige goedkopere Android-merken, met korte ondersteuning, kan doorverkoop lastiger zijn zodra er geen updates meer beschikbaar zijn.

Een apart geval is het Nederlandse, modulaire toestel FairPhone. Hierbij kun je diverse onderdelen zelf vervangen en er zijn beveiligingsupdates tot 8 jaar en meer. Deze zijn dan wel iets minder krachtig dan de 'vlaggenschepen' van bekende merken, maar ze gaan uitzonderlijk lang mee.

De modulaire Fairphone 6: een herstelbaarheidsscore van 10/10

Batterijconditie
De ondersteuning bepaalt dus voor een groot deel de toekomstbestendigheid van een smartphone, maar ook de batterijconditie is belangrijk. Een toestel met een sterk verzwakte batterij is namelijk minder aantrekkelijk en minder duurzaam. Op iPhones kun je via Instellingen, bij Batterij / Batterijconditie en opladen zien hoeveel procent capaciteit de accu nog heeft. Bij Android varieert dit per merk. Samsung-gebruikers bijvoorbeeld kunnen de diagnostische functie van de Members-app gebruiken om de batterijstatus op te vragen, maar er zijn ook externe apps in de Play Store die inzicht geven in de staat van de accu. Een van de betere is AccuBattery van het Nederlands Digibites. Deze monitort de laad- en ontlaadstromen en houdt bij hoeveel energie in elke cyclus gaat. Je leest onder meer de batterijslijtage en -efficiëntie af.

Minder dan 80 procent wijst op een zekere degradatie en je kunt dan overwegen de batterij ( indien mogelijk) te laten vervangen, wat de verkoopwaarde van het toestel verhoogt.

De resterende maximumcapaciteit op een iPhone (van 4 jaar oud)

Fysieke conditie
Uiteraard speelt naast de ondersteuning en de batterijstatus ook de fysieke conditie van je toestel een belangrijke rol. Krassen op de behuizing, een haperende knop of een barst in het scherm drukken de waarde. Kleine defecten laat je vaak tegen redelijke prijzen herstellen door officiële servicepartners, zoals een Samsung Service Center (www.samsung.com/nl/servicecenter) of bij onafhankelijke lokale reparateurs, zoals ThePhoneLab of Phonedokter. Onderdelen van modulaire toestellen als de Fairphone kun je, zoals gezegd, doorgaans zelf vervangen. Er zijn ook initiatieven als Repair Café waar vrijwilligers je tegen kostprijs helpen bij eenvoudige reparaties (www.repaircafe.org).

Je overweegt hoe dan ook best zelf of een reparatie de moeite loont.

Bij schade aan het scherm of andere onderdelen kijk je na of het toestel verzekerd was, zoals AppleCare+, of eventueel nog onder fabrieksgarantie valt (zie ook verder, bij 'Licenties en garantie'). Sommige fabrikanten hanteren gunstige tarieven voor schermvervanging, zeker als je toestel geen waterschade of andere complicaties heeft gehad.

Onder meer ThePhoneLab heeft diverse winkels in een groot deel van Nederland

Schoonmaak
Let ook op de hygiëne van je toestel. Schakel de telefoon uit voor je begint met schoonmaken. Haal desgevallend het beschermhoesje, stickers of accessoires als een screenprotector eraf, zodat je overal goed bij kunt.

Gebruik een zachte, pluisvrije doek, zoals een microvezeldoekje, zoals je ook voor brillen gebruikt. Je kunt het doekje heel licht bevochtigen met water, eventueel met een drupje afwasmiddel of gebruik een speciale schermreiniger. Vermijd in elk geval glasreiniger zoals Glassex, of agressieve producten. Voorkom dat er vocht in openingen komt.

Met een houten tandenstoker of een zachte tandenborstel kun je pluis voorzichtig uit de oplaadpoort verwijderen. Een alternatief is een rubber blaasbalgje.

Idealiter geef je het toestel ook compleet door, inclusief opladers en adapters, originele verpakking, handleiding, garantiedocumenten, beschermhoesjes en dergelijke.

Je kunt ook een eenvoudige schermreiniger gebruiken

Verkoopkanalen
In Nederland en Vlaanderen zijn er eigenlijk drie hoofdopties om een gebruikte smartphone te verkopen. Zogeheten 'recommerce'-bedrijven zorgen voor een handige en veilige afhandeling. Meestal vul je online de toestelgegevens en een nauwkeurige statusbeschrijving in. Je ontvangt een prijsvoorstel en als je akkoord gaat, stuur je het toestel op en krijg je het bedrag na goedkeuring. Bekende aanbieders zijn Swappie (www.swappie.com),  Recommerce (www.recommerce.com/be_nl/een-product-inruilen), Refurbed (www.refurbed.nl/verkopen) en MediaMarkt (www.mediamarkt.nl/nl/service/mediamarkt-inruilservice).

Er bestaan ook inruilprogramma’s bij een aantal fabrikanten en providers. Bij aankoop van een nieuw toestel krijg je dan een bedrag voor je oude exemplaar dat direct wordt verrekend. Onder meer Samsung (www.samsung.com/nl/inruil) zet hier sterk op in.

Je kunt daarnaast aan particulieren verkopen. Als niemand in je omgeving interesse toont, kun je terecht op Marktplaats (www.marktplaats.nl) of 2dehands (www.2dehands.be). Je krijgt hier vaak een wat hogere prijs, maar je blijft wel alert voor oplichters, zoals met valse betaalbewijzen. Spreek af op een drukke locatie en accepteer alleen een bevestigde bankbetaling. Verstuur het toestel pas nadat je hebt gecontroleerd dat het geld effectief op je rekening staat.

Je kunt je toestel ook aan een 'recommerce'-bedrijf als Refurbed verkopen

Back-ups
Hardwarematig en qua ondersteuning heb je inmiddels alles goed gecontroleerd. Maar voordat je het toestel weggeeft of verkoopt, moet je zeker zijn dat je persoonlijke data veilig zijn gesteld en op het toestel verwijderd.

Maak daarom eerst een back-up van alle belangrijke gegevens die je wilt bewaren, zoals foto’s, berichten en contacten. Dit kan via de cloud, normaliter via Google Drive (Android) of iCloud (iPhone), of via een lokale back-up op je computer. Zo raak je niets kwijt wat je op je nieuwe toestel nog nodig hebt. Op een Android-toestel bijvoorbeeld kan dit doorgaans via Instellingen /Systeem / Back-up, zowel voor foto’s en video’s als andere apparaatgegevens, als contacten, gespreksgeschiedenis, apps en meer.

Vergeet niet eerst al je eigen gegevens veilig te stellen

Accounts
Vervolgens log je op je oude toestel uit bij al je accounts zoals je Google-account (Android) of Apple ID (iPhone), maar ook bij apps als Facebook, Spotify en WhatsApp. Op een iPhone open je Instellingen / <je naam> en kies je Log uit. Op Android ga je naar Instellingen / Accounts, waar je alle gekoppelde accounts selecteert en verwijdert.

Dit is belangrijk, want als je een Android-telefoon reset terwijl er nog een Google-account op staat, kan het toestel bij reactivering om die accountgegevens vragen. Bij iPhones voorkom je zo dat de nieuwe eigenaar wordt geblokkeerd zonder jouw Apple ID-wachtwoord. Schakel ook functies zoals Zoek Mijn iPhone uit.

Verwijder ook eerst alle gekoppelde accounts

Updates
Voor je je smartphone overdraagt, is het verstandig om hem volledig up-to-date te maken. Dat toont de koper dat het toestel goed is onderhouden en dat recente beveiligingsupdates zijn toegepast.

Bij Android-toestellen vind je dit meestal via Instellingen / Systeem / Software-updates. Je zoekt naar updates en je installeert alles wat beschikbaar is, tot er niets nieuws meer wordt gevonden.

Op een iPhone ga je naar Instellingen / Algemeen / Software-update en installeer je de nieuwe iOS-versie of patch.

Als je als hobbyist een zogeheten custom ROM hebt geïnstalleerd of je toestel hebt geroot, dan breng je het toestel wellicht het best terug naar de officiële software.

Een up-to-date gehouden toestel geeft een goede indruk

Fabrieksreset
Na je databack-ups, systeemupdates en het verwijderen van je accounts voer je het best een volledige fabrieksreset uit. Zorg dat de telefoon voldoende is opgeladen met minimaal 70 procent en eventueel met wifi is verbonden.

Op de meeste Android-toestellen vind je deze optie via Instellingen / Systeem / Opties voor resetten, waar je Alle gegevens wissen (fabrieksinstellingen terugzetten) kiest en bevestigt met Alle gegevens wissen.

Op een iPhone ga je naar Instellingen / Algemeen / Zet over of stel iPhone opnieuw in en kies je Wis alle inhoud en instellingen.

De telefoon wordt nu leeggemaakt en teruggezet naar de toestand als bij levering. Let wel: een fabrieksreset wist geen gegevens op een externe geheugenkaart als een micro-sd). Haal het kaartje er daarom uit voor je reset of formatteer de kaart apart op je computer als je deze meegeeft. Vergeet ook niet je simkaart uit het toestel te halen.

Herstart je toestel na de reset. Als je een taalkeuze en accountinstellingen moet invoeren, dan zijn je sporen gewist en kan de nieuwe eigenaar zelf eigen gegevens invoeren.

Je kunt ook een iPhone makkelijk resetten naar de fabrieksinstellingen

Licenties en garantie
Het is geruststellend te weten dat je aankopen uit de App Store of Play Store aan jouw account gekoppeld zijn, niet aan het toestel. De nieuwe eigenaar krijgt dus geen toegang tot apps waarvoor jij hebt betaald. Het is wel zo correct om de ontvanger daarvan op de hoogte te brengen.

Dit geldt ook voor licenties als Microsoft Office 365 of navigatie-apps met abonnement. Andere abonnementen zoals beveiligingssoftware kun je meestal overzetten naar een ander apparaat via de portaalsite van de provider.

Sommige smartphones bevatten gratis proefabonnementen of diensten die gekoppeld zijn aan het IMEI-nummer van het toestel, zoals een jaar Disney+ of 100GB cloudopslag. Ga na of jouw toestel dergelijke voordelen had en of ze overdraagbaar zijn, wat vaak niet het geval is.

Als je toestel nog fabrieksgarantie heeft, bezorg je de nieuwe eigenaar best (een kopie van) de aankoopbon. Had je een aparte verzekering of verlengde garantie, check dan de voorwaarden, want mogelijk is deze overdraagbaar of kom je in aanmerking voor een terugbetaling nar evenredigheid.