Origami, de Japanse kunst van het papier vouwen, heeft heel wat meer mogelijkheden dan je op het eerste gezicht zou denken. Twee wiskundigen hebben nu bewezen dat je in principe elke berekening kunt uitvoeren met papier dat je in één vlak vouwt. In deze Denkwerk tonen we je hier een glimp van door logische poorten te vouwen.
25 oktober 2024
De Zyxel NSA310 bevat in zijn (haar?) naam een verwijzing naar een organisatie die een opensourcetool heeft ontwikkeld. Dankzij deze tool kon ik de logica in de firmware checksum achterhalen. Vroeger was het ontleden van machinetaal zeer moeilijk, maar dat is nu veranderd...
4 september 2024
Tegenwoordig veroudert hardware enorm snel – vaak kunstmatig – en verdwijnt vervolgens op de schroothoop. Zonde! Met wat kennis van zaken kunnen veel van deze apparaten weer nuttig en zonder beveiligingsproblemen worden ingezet. In deze aflevering begin ik met een exemplaar uit de categorie Network-attached storage (nas).
24 juni 2024
Grote taalmodellen zoals ChatGPT hebben talloze toepassingen, van e-mails opstellen en teksten samenvatten tot computercode ontwikkelen. Dat is ook criminelen niet ontgaan. Ze gebruiken de technologie onder andere om overtuigende phishingmails te schrijven en geavanceerde malware te ontwikkelen.
27 april 2024
ChatGPT en andere tools voor generatieve AI worden getraind op invoer van mensen. Maar dat gaat verder dan louter een statistische analyse van menselijke teksten. Op de achtergrond houden mensen strak de touwtjes in handen om hun voorkeuren in te bouwen. Anders zou het resultaat van ChatGPT ronduit onbruikbaar zijn.
8 maart 2024
ChatGPT en andere tools voor generatieve AI worden steeds vaker ingezet om teksten te (helpen) schrijven op het web. Je kunt je de vraag stellen hoe correct al die teksten dan zijn, maar er liggen nog grotere problemen op de loer. Want wat als de volgende versie van ChatGPT ook wordt getraind op die teksten? Dat zou desastreus zijn voor de kwaliteit…
1 januari 2024
ChatGPT kan vragen beantwoorden, teksten samenvatten en gedichten schrijven. Door die veelzijdigheid wordt de chatbot steeds vaker aan andere software gekoppeld, zoals een e-mailprogramma om je te helpen met e-mails te formuleren. Maar met die koppeling introduceer je een fundamentele kwetsbaarheid: prompt injections. Wat is het probleem, en is het wel op te lossen?
24 oktober 2023
Computers, wiskunde en spelletjes hebben veel met elkaar gemeen. Dat de eerste twee mij mateloos boeien, mag duidelijk zijn. Qua spelletjes ben ik een stuk kieskeuriger: de meeste boeien mij niet. Maar… zodra deze (in)direct wiskunde gebruiken, ben ik verkocht. De komende afleveringen gaan over de Sudoku zoals de titel al duidelijk heeft gemaakt.
28 augustus 2023
Als je op het web surft, laat je zonder dat je het beseft allerlei informatie over je achter. Zelfs als je geen cookies toestaat, kan een website immers heel wat over je te weten komen: met welke webbrowser surf je, in welke tijdzone bevind je je, welk besturingssysteem gebruik je, enzovoort. De combinatie van al die brokjes informatie levert vaak een unieke digitale vingerafdruk op.
7 juli 2023
Na AI-systemen die tekst kunnen genereren, hebben we sinds kort ook AI-systemen die plaatjes kunnen genereren op basis van een omschrijving. Met OpenAI’s DALL-E 2 of de opensource-alternatieven Stable Diffusion en Craiyon hoef je maar te beschrijven wat je wilt zien, en je krijgt het resultaat getoond.
6 mei 2023
De laatste jaren zijn er diverse neurale netwerken ontwikkeld die taal lijken te begrijpen. Op basis van enkele woorden kunnen ze volledige zinnen maken die wel door een mens geschreven zouden kunnen zijn. Hoe werkt dat, en hoe kun je er zelf mee aan de slag? We tonen het aan de hand van BLOOM, een nieuw opensource taalmodel.
5 maart 2023
Een computer die een video van een slinger bekijkt en daaruit de natuurwetten afleidt die de slingerbeweging beschrijven, het is geen toekomstmuziek meer. De AI-wetenschapper bestaat al en helpt ons om de geheimen van het universum te ontcijferen.
5 januari 2023
Iedereen vermoedt dat de grote bedrijven van alles over ons naar hun hoofdkwartier sturen. De grote vraag is wat er allemaal wordt verzameld. In deze aflevering de eerste stap in dat ontrafelen met behulp van een Raspberry Pi...
4 november 2022
Al ruim zeven jaar wordt beloofd dat iedereen IPv6 gaat krijgen. Bij KPN is dat sinds vorig jaar in een kleine stroomversnelling terecht gekomen, bij Ziggo liggen ze al jaren te slapen. Hier leg ik uit waarom IPv6 digitale gelegenheidsdieven kan ontmoedigen...
10 september 2022
De wereld is een grijs gebied met alle mogelijke gradaties. Helaas is dat moeilijk uit te leggen en houden sommigen het liever bij alleen zwart of wit. Hier laat ik zien dat zelf-ondertekende certificaten ook nuttig kunnen zijn en niet ‘eng’, zoals Chrome en Firefox beweren.
21 juni 2022
De meeste projecten van mij kosten vele jaren. Niet continu, want op een gegeven moment loop ik vast en pak ik een ander – soms nieuw – project weer op. Dankzij de vondst van een unieke 6502 experimenteersysteem op een zolder, heb ik de laatste weken mijn ‘dode computer’ project weer opgepakt.
4 oktober 2024
Apparaten zoals fitnesstrackers meten continu sensordata zoals je hartslag. Met gepulste neurale netwerken kunnen hierin snel patronen worden gedetecteerd. Neuromorfische chips zoals die van het Nederlandse Innatera Nanosystems doen dat heel energiezuinig.
23 augustus 2024
Als we een AI-model zoals ChatGPT gebruiken, willen we doorgaans dat de uitvoer in lijn ligt met onze normen en waarden. Anthropic gebruikt voor zijn chatbot Claude een originele aanpak: het ontwikkelde een ‘grondwet’ met principes waaraan het AI-model zich moet houden. Het resultaat: een chatbot die we veel meer kunnen sturen.
10 juni 2024
In RFC1338 (juni 1992) werd het opraken van IPv4 benoemd. Ruim twintig jaar later is dat memo bij meerdere Nederlandse providers vergeten en beginnen nu derderangs internetverbindingen te ontstaan. Dat vormt een serieus risico, nu we steeds afhankelijker worden van een goed functionerend internet.
27 april 2024
In november 2005 noemde ik IPv6 voor de eerste keer. Dat leidde via de nodige hobbels (en tijdgebrek) uiteindelijk tot mijn eerste IPv6-pakketjes naar de buitenwereld op 8 februari 2007 [https:// www.hetlab.tk/pneumatix/ ipv6-tunnel-aangelegd]. In 2011 meende ik het dossier te kunnen sluiten, omdat alle providers publiekelijk beloofden om IPv6 uit te gaan rollen.
27 februari 2024
In deze derde en laatste aflevering over Sudoku’s laat ik zien dat veel van de 33 patronen waaronder de X-wing een krachtig stukje logica verbergen. Wie dat doorheeft, kan al die patronen vergeten!
21 december 2023
Het oplossen van een Sudoku is dankzij brute kracht een eitje voor de computer. Dat wordt anders als we de computer menselijke logica willen leren. In deze aflevering het eerste resultaat van vele uren programmeren.
22 oktober 2023
ChatGPT hoeven we je niet meer voor te stellen: het computerprogramma dat vragen kan beantwoorden, teksten kan samenvatten en gedichten kan schrijven, komt al meer dan een half jaar dagelijks in het nieuws. Tijd om eens te kijken naar de nieuwste ontwikkelingen en de risico’s.
21 augustus 2023
Vorige keer legde ik een drietal plannen uit om vanuit het niets een computer iets zinnig te laten doen. In deze aflevering geef ik u de gereedschapskist om een virtueel exemplaar van een historische computer te bootstrappen.
2 juli 2023
In deze aflevering laat ik zien dat niet alleen het programmeren van een simpele microcontroller complex is geworden. Door het uitfaseren van chips die in de jaren tachtig gebruikt werden, zitten we qua hardware ook in een spagaat van complexiteit...
5 mei 2023
Er verdwijnen steeds meer computertijdschriften. Van sommige zijn delen gearchiveerd en via het internet terug te vinden. Of dat qua copyrights in orde is, zal een rechtszaak moeten uitmaken. In deze aflevering een uitleg hoe we kunnen zorgen dat PC-Active niet hetzelfde lot ondergaat.
28 februari 2023
Na bijna 20 jaar ben ik niet meer afhankelijk van Microsoft. Ondertussen is ongemerkt een afhankelijkheid van Google ontstaan. In deze aflevering leg ik uit wat er nodig is om die impasse te doorbreken. Kortom de start naar een ontgoogeld mobieltje...
3 januari 2023
Elke plaats op aarde is met geografische coördinaten voor te stellen. Maar als je die plaats aan iemand anders wilt communiceren, is een adres is niet altijd mogelijk. Is er een andere oplossing?
31 oktober 2022
Web3 wordt geprezen als de volgende generatie van het web, gebaseerd op de blockchain. Het heeft een gedecentraliseerde architectuur en een economie gebaseerd op cryptotokens. Hoe werkt dat en kan het wel aan de beloftes voldoen?
8 september 2022
Naast kwantumcomputers bestaan er ook kwantumnetwerken, die veilige communicatie mogelijk maken. QuTech, een samenwerking tussen de TU Delft en TNO, biedt met Quantum Network Explorer een webapplicatie aan waarin je er zelf mee kunt experimenteren. Aan de slag.
19 juni 2022
'Abonneer je nu op een of meerdere van onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van onze activiteiten!'
Aanmelden
